مىنهند كه امثال ايشان آنها را وضع كرده‌اند و به عقول خود تصرف بسيار در احكام شرعيه مىكنند و هر چند روز تغيير رأى نموده ، خلاف قول خود مىگويند و مىنويسند و گاهى دعوى اجماع در مسئله مىكنند در كتابى ، و باز خود خلاف آن فتوى مىدهند در آن يا اجماع بر خلاف آن نقل مىكنند در همان كتاب يا كتابى ديگر از مصنفات خود « 1 » تا آنكه شيخ زين الدين - عليه الرحمة - كتابى تصنيف كرده در ذكر مسائلى چند كه شيخ ابو جعفر طوسى ( ره ) در آنها دعوى اجماع كرده بر حكمى و باز خود در آنها بخلاف آن حكم ، فتوى داده يا اجماع بر خلاف آن حكم نيز دعوى كرده و قريب به چهل مسئله از اين مقوله در آن كتاب ذكر كرده از شيخ طوسى ( ره ) تنها « 2 » ، تا به ديگران چه رسد . پس اقوال و مصنفات اين طايفه ، اعتماد را نشايد و حفظ آنها قليل الفائده باشد و لهذا از ايشان منقول است كه قول ميت همچو ميت است و تا مجتهد زنده نباشد اعتماد بر قول او نيست و تقليد او جايز نيست چرا كه خود بر رأيهاى خود اعتماد نداشته‌اند ، بنابر اين سخن ، اگر قول ايشان اعتبار داشته باشد بايد كه اعتبار نداشته باشد چه اين سخن قول ايشان است « 3 » .

--> ( 1 ) - مصنف در حاشيه اين مطلب چنين آورده : في نهج البلاغة من كلام امير المؤمنين ( ع ) : اعلموا عباد اللّه ان المؤمن العام ما استحل عاما اول و تحرم العام ما حرم عاما اول و ان ما احدث الناس لا يحل لكم شيئا مما حرم عليكم و لكن الحلال ما احل اللّه و الحرام ما حرم اللّه منه ( نهج البلاغه خطبه 176 ) . ( 2 ) - نام اين رساله چنين است « رسالة في التنبيه على مسائل ادعى الشيخ فيها الاجماع مع انه نفسه خالف في حكم ما ادعى الاجماع فيه » . نسخه‌هايى از آن در الهيات شماره 500328 ، دانشگاه تهران شماره 871 ، استان قدس شماره 852 ، آستانه قم به شماره 94 - 8795 آمده است ( رك : فهرست آستانه قم ص 191 ) اين رساله را دانش پژوه در يادنامه شيخ طوسى ( عربى ) به چاپ رسانده است . ( 3 ) - اگر كسى گويد قول ايشان در فروع اعتبار ندارد و اين مسئله از اصول است گوئيم فرق در ميان اصول و فروع در اين حكم ، تحكم است چرا كه هر دو اجتهادىاند و هيچ كدام قطعى نيستند . منه .